|
پنجشنبه، ۲۶ اسفند ۱۳۸۹
شایسته باشد در آستانه سال جدید و در کنار هفت سین کهن ایرانی، " هفت سین نورانی" از سفره قرآن کریم را مرور کنیم.
هفت سین قرآنی کدامند؟
« مسبّحات » جمع « مُسبّح » و از مصدر « تسبیح » به معنای تسبیح کنندگان است. تسبیح یعنی تنزیه و تقدیس خدای متعال از تمام عیوب و کاستی ها و از هر چیزی که لازمه آن عجز و نیاز مادّی و جسمانی بودن است . هفت سوره از سوره های قرآن کریم با مشتقّات کلمه « سبحان » شروع می شود که عبارتند از : اسراء ، حدید ، حشر ، صفّ ، جمعه ، تغابن ، اعلی. اهمیت این سورهها تا بدان جاست که رسول خداصلى الله علیه وآله هر شب قبل از خواب آنها را مىخواندند. (ماهنامه پاسدار اسلام، اسفندماه ۷۵، ص ۷) البته برخی مانند نویسنده تفسیر نمونه بر این باورند که : " مسبحات سوره هائى است که با سبح لله یا یسبح لله آغاز مى شود و آن پنج سوره است : سوره حدید، حشر، صف جمعه و تغابن ". که البته در این گفتار به قول ۷ سوره استناد می شود.
قاری مسبحات از زبان باقرالعلوم
جابر از امام باقر علیه السلام در فضیلت سوره های مسبّحات (سوره هایی که با کلمه سبح یا یسبح شروع می شود) روایت کرده است: هر کس همه سوره های مسبّحات را قرائت کند پیش از آن که بمیرد حضرت قائم علیه السلام را درک می کند و اگر بمیرد در جوار رسول خدا صلی الله علیه وآله و سلم خواهد بود. ( ۱. ثواب الاعمال ص۱۴۸)
فضیلت مسبحات
به منظور تشویق و ترغیب معنوی برای قرائت این هفت سوره نورانی، به بیان برخی فضایل و پاداش های ویژه قرائت این سور به نقل از دو تفسیر مجمع البیان و نمونه پرداخته می شود. البته باید دانسته شود که " پاداشها و فضیلتهائى که براى سوره هاى قرآن بیان شده هرگز براى خواندن تنها نیست ، بلکه خواندنى است که توأ م با تفکر و اندیشه ، و سپس الهام گرفتن براى عمل بوده باشد. مخصوصا در یکى از همین روایات مربوط به فضیلت این سوره میخوانیم فرق قلبه عند ذکر الوالدین : کسى که این سوره را بخواند و به هنگامى که به توصیه هاى خداوند در ارتباط با پدر و مادر در این سوره میرسد، عواطف او تحریک گردد و احساس محبت بیشتر نسبت به پدر و مادر کند داراى چنان پاداشى است . بنابراین الفاظ قرآن هر چند بلاشک محترم و پر ارزش است ، ولى این الفاظ مقدمه اى است براى معانى و معانى مقدمه اى است براى عمل. "
۱- سوره مبارکه اسراء
از پیامبر گرامى آوردهاند که فرمود: من قرأ سوره بنی اسرائیل فرقّ قلبه عند ذکر الوالدین اعطی فی الجنه قنطارین من الاجر... هر کس سوره بنى اسرائیل را تلاوت کند، و به هنگام خواندن آیهاى که سفارش نیکى به پدر و مادر مىنماید، دلش نرم گردد و عواطف انسانى او بجوشد، در بهشت پر طراوت و زیبا به او پاداشى ارزانى مىگردد که برابر دو هزار و چهار صد پیمانه است و هر پیمانهاى از آن از همه دنیا و نعمتهاى آن بهتر و ارزشمندتر است.
۲- سوره مبارکه حدید
در مورد فضیلت و برترى این سوره مبارکه و پاداش پرشکوه تلاوت شایسته و بایسته آن روایات رسیده دلگرمکننده و انگیزاننده است:
۱ - از پیامبر گرامى آوردهاند که فرمود: من قرأ سوره الحدید کتب من الّذین آمنوا بالله و رسوله. کسى که سوره «حدید» را تلاوت کند، از کسانى به شمار خواهد آمد، و در ردیف کسانى نامش نوشته خواهد شد، که به خدا و پیامآورش ایمان آوردهاند.
۲ - پیامبر هر شب پیش از آن که سر بر بالش نهد و بخوابد، سورههایى را که با «سبّح» و «یسبح» آغاز مىگردد، همه را تلاوت مىکرد و مىفرمود: انّ فیهن آیه افضل من الف آیه. در این سوره ها، آیهاى است که از هزار آیه برتر است.
۳- از حضرت صادق آوردهاند که فرمود: من قرأ سوره الحدید و المجادله فى صلاه الفریضه و ادمنها لم یعذبه الله حتى یموت ابداً و لایرى فى نفسه و لا فى اهله سوءً ابداً و لا خصاصه فى بدنه. هر کس سوره «حدید» و «مجادله» را در نمازهاى واجب خویش بخواند و تلاوت آن را ادامه دهد، خداى هرگز او را عذاب نخواهد کرد تا بمیرد و در خود و خاندانش هرگز بدى نخواهد دید، و به هیچ بیمارى گرفتار نخواهد شد.
۳- سوره مبارکه حشر
۱-پیامبر گرامى در فضیلت این سوره و پاداش تلاوت آن فرمودند: من قرأ سوره الحشر لم یبق جنه و لا نار و لا عرش و لا کرسى و لا الحجب و لا السموات السبع و لا الارضون السبع و الهوام و الریاح و الطیر و الشجر و الدواب و الشمس و القمر و الملائکه الاّ صلوا علیه، و استغفروا له، و ان مات من یومه او لیلته مات شهیداً. هر کس سوره حشر را آن گونه که باید، براى آگاهى و خودسازى بخواند، تمام بهشت و دوزخ، عرش و کرسى، حجابها و آسمانها، زمینهاى هفتگانه، حشرات، بادها، پرندگان، جنبندگان، گیاهان، درختان، خورشید، ماه، فرشتگان و کروبیان بر او درود مىفرستند و براى او آمرزش مىطلبند، و اگر در آن روز یا آن شبى که این سوره مبارکه را تلاوت کرده است، جهان را بدرود گوید، شهید از دنیا رفته است.
۲ - و نیز از امام صادق آوردهاند که فرمود: من قرأ اذا امسى «الرحمن» و «الحشر» و کلالله بداره ملکاً شاهراً سیفه حتى یصبح. کسى که سوره «رحمان» و «حشر» را به هنگامه غروب خورشید تلاوت کند، خدا فرشتهاى را با شمشیر برهنه و آماده، مسئول حفاظت خانه وى مىسازد.
۴- سوره مبارکه صف
۱ - از پیامبر گرامى آوردهاند که در پاداش تلاوت این سوره فرمود: مَنْ قراء سوره عیسى کان عیسى مُصلیاً علیه، مُستغفراً له مادام فى الدنیا و هو یوم القیامه رفیقه. کسى که سوره «عیسى» را با ایمان و اخلاص و براى آگاهى و عمل شایسته تلاوت کند، آن حضرت بر چنین کسى درود مىفرستد و تا در دنیا زندگى مىکند براى او از بارگاه خدا آمرزش مىخواهد و در روز رستاخیز نیز دوست و رفیق او خواهد بود.
۲ - و نیز از حضرت باقر آوردهاند که فرمود: من قراء سوره الصّف و أد من قرائتها فى فرائضه و نوافله صفه الله مع ملائکته و انبیائه المرسلین. هر کس سوره مبارکه «صف» را براى آگاهى و عمل تلاوت کند، و در نمازهاى واجب و مستحب به خواندن آن ادامه دهد، خداى فرزانه او را در صف فرشتگان و پیامآوران جاى مىدهد.
۵- سوره مبارکه جمعه
پاداش تلاوت آن در پاداش تلاوت این سوره مبارکه روایات نویدبخشى رسیده است و در فضیلت تلاوت این سوره روایات بسیارى وارد شده ، چه مستقلا و یا در ضمن نمازهاى یومیه :
۱ - از پیامبر گرامى آوردهاند که فرمود: و مَنْ قَراء سوره الجمعه اعطى عشر حسنات بعدد من اتى الجمعه، و بعدد من لم یأتها فى أمصارِ المسلمین. هر کس سوره جمعه را آگاهانه و با اخلاص براى آموزش و عمل تلاوت کند، خدا به شمار همه کسانى که در تمامى قلمرو اسلام در نماز جمعه شرکت مىکنند و کسانى که شرکت نمىجویند، به او ده پاداش ارزانى مىدارد.
۲ - از ششمین امام نور، حضرت صادق آوردهاند که فرمود: من الواجب على کلّ مؤمن اذا کان لنا شیعه ان یقرأ فى لیله الجمعه بالجمعه وسبح اسم ربک... و فى صلوه الظّهر بالجمعه و المنافقین، فاذا فعل فکأنما یعمل عمل رسول الله، و کان ثوابه و جزائه على الله الجنه. بر هر انسان توحیدگرا و باایمانى از شیعیان و رهروان راه ما خاندان رسالت، لازم است که در شب جمعه، سوره «جمعه» و سوره «سبح اسم» را بخواند و ظهر جمعه، سوره «جمعه» و «منافقین» را تلاوت کند. و هنگامى که چنین کند، چنان است که گویى کار پیامبر خدا را انجام داده و پاداش و ثواب او از بارگاه خدا، بهشت پرطراوت و زیباى خداست که به او ارزانى خواهد شد. ( با این که عدول از سوره توحید و " قل یا ایها الکافرون” به سوره هاى دیگر در قرائت نماز جائز نیست این مساءله در خصوص نماز جمعه استثنا شده است و عدول از آنها به سوره "جمعه” و "منافقین” جایز بلکه مستحب شمرده است . و اینها همه نشانه اهمیت فوق العاده این سوره قرآن مجید است .)
۶- سوره مبارکه تغابن
۱ - از پیامبر گرامى آوردهاند که فرمود: و مَنْ قرأ سوره التغابن، دفع عنه موت الفجأه. هر کس سوره «تغابن» را تلاوت کند و در معارف و مفاهیم آن براى راهیابى به سوى حق و درستاندیشى و عملکرد شایسته بیندیشد، مرگ ناگهانى از او دور مىگردد.
۲ - و از حضرت صادق آوردهاند که فرمود: مَنْ قرأ سوره التغابن فى فریضته، کان شفیعه له یوم القیامه و شاهد عدل عند من یجیز شهادتها ثم لاتفارقه حتى یدخل الجنه. کسى که سوره «تغابن» را در نماز فریضهاش بخواند، این سوره در روز رستاخیز شفیع او خواهد شد، و در نزد کسى که شفاعت او را مىپذیرد و به آن اجازه شفاعت مىدهد، گواه عادلى به سود او خواهد بود و از او جدا نمىگردد تا به بهشت درآید.
۷- سوره مبارکه اعلی
۱-پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: من قرأها اعطاهاللَّه عشر حسنات بعدد کل حرف انزلاللَّه على ابراهیم و موسى و محمد(صلی الله علیه و آله) هر کس سوره «اعلى» را بخواند، خدا به شمار هر حرفى که بر ابراهیم و موسى و محمد( صلی الله علیه و آله) فرو فرستادهاست ، ده پاداش به او ارزانى خواهد داشت.
۲-از امیرمؤمنان آوردهاند که: پیامبر گرامى این سوره را بسیار دوست مىداشت، و کسى که نخستین بار با واژههاى آغازینآیه این سوره خدا را ستود، میکائیل بود..
۳- نیز در روایت آوردهاند که: پیامبر و امیرمؤمنان و برخى از یاران به هنگام تلاوت نخستین آیه این سوره، این فرمان را به جان خریده و مىگفتند: «سبحان ربى الاعلى» و ذات بىهمتاى او را ستایش مىنمودند.
۴- و پارهاى آوردهاند که: هر کس این سوره را تلاوت کرد باید با اقتداى به پیامبر همان گونه خدا را بستاید و بگوید: «سبحان ربى الأعلى».
۵- از حضرت صادق آوردهاند که فرمود: من قرأ سبح اسم ربک الأعلى فى فریضه او نافله قیل له یوم القیامه ادخل الجنه من اى ابواب الجنه شئت ان شاءاللَّه. هر کس سوره «اعلى» را در نماز واجب و یا نافلهاش بخواند، در روز رستاخیز به او ندا مىرسد که: از هر در بهشت که مىخواهى وارد شو.
۶-یکى از یاران امیرمؤمنان در فضیلت این سوره آورده است که: من بیست شب به امامت على (علیه السلام) نماز خواندم، و آن حضرت در همه نمازها سوره «اعلى» را خواند. و آنگاه فرمود: لو یعلمون ما فیها لقرأها الرجّل کل یوم عشرین مره، و انّ من قرأها فکانما قرأ صحف موسى و ابراهیم الذّى و فى. اگر مردم مىدانستند که تلاوت این سوره چه پاداش پر شکوهى دارد، آنگاه است که هر کدام از شما روزى بیست مرتبه آن را تلاوت مىنمود. و بدانید که هر کس این سوره را تلاوت کند، بسان آن است که کتابهاى موسى و ابراهیم را - که به عهد خود با خدا وفا کرد - خوانده است.
۷-و نیز آوردهاند که: با فرود آیه «فسبح باسم ربک العظیم»، پیامبر فرمود: این آیه را در رکوع نمازهاى خود بخوانید؛ و آنگاه که آیه مورد بحث فرود آمد، فرمود: این آیه را هم در سجده نمازهاى خود بخوانید.
ذکر یک داستان لطیف
مرحوم شیخ حسن علی اصفهانی فرمودند: من با قدرت زیادی برای توفیق تشرّف به پیشگاه حضرت بقیه اللّه ارواحنا فداه تلاش کردم و در این راه ذکر و دعا و توسّلی که بلد بودم فرو نگذاشتم ولی توفیق حاصل نشد، شبی در عالم رؤیا به من گفته شد: شما در این راه موفق نخواهید شد، زیرا فلان صفت در شما هست، تا این صفت را داشته باشید لیاقت دیدار کعبه مقصود را نخواهید داشت، چون بیدار شدم توبه و انابه کردم و برای اصلاح خویشتن هر روز چند ساعت در حجره را میبستم و مشغول تلاوت قرآن میشدم، بعدها به نظرم رسید که این مدت را در خارج شهر و در فضای آزاد در محضر قرآن باشم و لذا مدّتی طولانی همه روزه به صحرا میرفتم و ساعتها در محضر قرآن بودم و تلاش میکردم که قرآن را با تدبیرو تعقّل تلاوت کنم و اعمال و عقاید خود را با آن تطبیق نمایم.
روزی مشغول تلاوت قرآن بودم، صدائی شنیدم که به من گفت: «تا چهل روز هر روز مسبّحات را بخوان و شبهای جمعه سوره مبارکه اسراء را بخوان، بعد از چهل روز من میآیم و تو را به محضر شریف حضرت بقیه اللّه ارواحنا فداه میبرم.
«مسبّحات» عبارتند از سورههایی که با «سبح» «یسبح» «سبحان» آغاز میشوند و آنها عبارتند از سورههای - اسراء و حدید، حشر، صف، جمعه، تغابن، اعلی.
امام باقر ( علیه السلام ) میفرمایند: هر کس شبها پیش از آنکه بخوابد همه مسبّحات را بخواند نمیمیرد، جز اینکه حضرت قائم (علیه السلام ) را درک کند و اگر قبل از ظهور آن حضرت بمیرد در بهشت همسایه حضرت رسول ( صلی الله علیه و آله) میشود، و در مورد سوره اسراء را نیز امام صادق ( علیه السلام ) فرمودند: هر کس هر شب جمعه سوره اسراء را بخواند نمیمیرد جز اینکه حضرت قائم ( علیه السلام ) را درک کند و از یاران او باشد.
شیخ حسن علی اصفهانی میگوید: تا چهل روز هر روز مسبّحات را خواندم و شبهای جمعه سوره اسراء را خواندم، روز چهلم آن شخص آمد و گفت: بیا.
مقداری راه رفتم به درهای رسیدم در سرازیری دره به من گفت: من راهنما بودم من میروم هنگامی که تو به آخر دره برسی وجود مقدس حضرت کعبه مقصود را بر فراز تپه خواهی دید.
چیزی نگذشت وجود مقدّس حضرت بقیه اللّه ارواحنا فداه را در هالهای از نور بر فراز تپه دیدم، فرمودند: اگر بخواهی یکبار دیگر مرا ببینی وعده من و شما در حرم مطهّر جدّ بزرگوارم علی بن موسی الرضا ( علیه السلام )، این را فرمودند و از چشمم غایب شد، مدتها گریستم و مهیّای سفر شدم، در مدت چهل روز خودم را به مشهد مقدس رسانیدم، غسل کردم و وارد حرم شدم، کعبه مقصودم را باز در بالای سر امام رضا ( علیه السلام ) دیدار کردم حضرت فرمودند: وعده من و شما در حرک مطهر جدّ بزرگوارم «امام» حسین ( علیه السلام ) این را فرمودند و از چشمم غایب شدند، شروع کردم به سر و صورت خود زدن، جمعیتی در اطراف من گرد آمدند که چه شده؟ به هر شکلی بود بر خودم مسلط شدم و از میان جمعیت بیرون رفتم، ۱۰ روز در مشهد اقامت نمودم و سپس راهی عتبات عالیات شدم.
دو ماه در راه بودم و بعد از دو ماه به سرزمین مقدس کربلا رسیدم، غسل کردم، وارد حرم حسینی شدم، خورشید امامت را در حرم امام حسین ( علیه السلام ) زیارت کردم و خود را بر قدمهای مبارکش انداختم.
حضرت فرمودند: شیخ حسن حاجتت چیست؟
گفتم: آقا آنچه من فقط از شما میخواهم این است که هر کجا باشم بتوانم شما را زیارت کنم، فرمودند: هر وقت خواستی مرا زیارت کنی آیات آخر سوره مبارکه حشر را با دعای عهد بخوان، این آیهها عبارتند از آیه «لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلی جَبَلٍ» تا آخر سوره حشر از آیه ۲۱ الی ۲۴ و دعای عهد عبارت است از دعای «اَلّلهُمَّ رَبِّ النُّورِ الْعَظیم» که محدث قمی در اواخر مفاتیح آورده است.
هفت سین دیگر
فهرست دیگری که از هفت سین قرآنی می توان معرفی کرد ۷ آیه نورانی از قرآن کریم هستند که با عبارت " سلام" آغاز شده اند و آن آیات عبارتند از : ۱- سلامٌ قولاً مِن رَبِّ رحیم.( یس/۵۸) ۲- سلامٌ علی نوح ٍ فی العالمین . ( صافات /۷۹) ۳- سلامٌ علی اِبراهیم . ( صافات/۱۰۹) ۴- سلامُ عـَلی موُسی و هارون . (صافات/۱۲۰) ۵- سلامُ علی آلِ یاسین . ( صافات/۱۳۰) ۶- سلامٌ عـَلیکُم طِبتُم فادخـُلوُها خالدین . ( زمر/۷۳) ۷- سلامُ هیَ حتّی مَطلَعِ الفـَجر. ( قدر/۵)
----------------------
منبع : فردا نیوز
تهیه و تنظیم برای مسیر سبز : ماجده یوسفی
|
